ابهام

در جلسه اول در مورد سوره صاد صحبت کردم و صبحت حاشیه¬ای را مطرح کردم و در ادامه جلسات هم صحبت حاشیه¬ای باقی خواهد ماند. برای رفع ابهامات داستان¬ها، قطعات و آیاتی که در قرآن است و خیلی روشن نیست، میزان مراجعه ما به متون خارج از قرآن مخصوصاً کتب مقدس قبلی که مورد تأیید قرآن به صورت کلی هستند چقدر باید باشد. من دو سر طیف را بیان کردم، وقتی می‏گویم دو سر طیف یعنی بینابین می‏تواند عقایدی وجود داشته باشد. یک سر طیف این است که قرآن اصولاً خودبسنده است و لازم نیست خودمان را به هیچ چیز خارج از قرآن ارجاع بدهیم، استدلالی را مستند خارج از قرآن نکنیم فقط باید قرآن را به دقت بخوانیم. اگر چیزی گفته شده است، گفته شده است و اگر گفته نشده است نمی‏خواسته گفته شود و الی آخر. یک سر طیف دیگر برای این است که ابهامات برای این گذاشته شده است که ما باید مراجعه کنیم و باید کتب مقدس را بیشتر می‏خواندیم و حفظ می‏کردیم و آنها هم کتب الهی هستند. اینکه مسلمان‏ها از این کتاب‏ها فاصله گرفتند و طوری رفتار می‏کنند انگار کتاب آنها است و این کتاب ما است؛ کلاً این با محتوای کتاب ما جور درنمی‏آید.

اگر جلسات گذشته را به صورت کلی، گوش کرده باشید، بارها به سوره ص به یک دلیلی اشاره کردم. دلیل آن این است که مثال خیلی روشن و خاصی است از اینکه داستان‌های قرآن گاهی پر از ابهام هستند. معمولاً می‌گویم داستان‌های سوره ص از نظر فنی و تکنیکی شبیه چیزی هستند که الان به آن فلش استوری می‌گویند. فلش استوری‌ها گاهی چند جمله هستند و خیلی هم روشن نیستند ولی حال و هوای خاصی دارند که با چند جمله بیان می‌کنند و یک حس عمیقی ایجاد می‌کنند. ما می‌خواهیم در مورد سوره‌ای بحث کنیم که فکر می‌کنم در مجموع شاید پرابهام‌ترین سوره قرآن است. حداقل در بین سوره‌های متوسط به بالا از نظر تعداد آیات یا حداقل با اطمینان می‌توان گفت داستان‌هایی که در این سوره هست، جزو پرابهام‌ترین داستان‌های قرآن است.