حچ

جلسه گذشته طبق قراری که داشتیم آیات مربط به حج که برای سوره حج بود از آیه «إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَیَصُدُّونَ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ» تا آیه‌ای که اجازه جنگ برای اولین بار صادر شد را خواندم. نکاتی که در این آیات بود و الان می‌خواهم روی آنها تأکید کنم این بود که هم شروع و هم انتهای این مجموعه آیات یک مقدار خارج از تمرکز خود عبادت بود. وقتی وارد این مجموعه آیات می‌شویم در مورد حج صحبت می‌کند ولی در ابتدا بحث از این است که کسانی هستند که می‌خواهند مانع حج شوند و در انتها هم به آیاتی می‌رسیم که حرف از مقابله کردن و دفاع کردن و جنگیدن با کسانی می‌زند که همان کسانی هستند که می‌خواهند جلوی راه خدا را بگیرند. خود متن آیات سعی کردم بگویم به ترتیب چه مفاهیمی مطرح شده است، به نظر من از نظر اینکه این مجموعه آیات شاید بزرگترین آیاتی است که به صورت یکپارچه در مورد حج در قرآن صحبت می‌کند، دقیقاً به دلیل اینکه جزئیات شریعت همانطوری که در سوره بقره است اینجا نیست از نظر درک کلی مفاهیم مربوط به حج شاید مهمترین آیات قرآن است.

طبق وعده‌ای که دادم از این جلسه با جزئیات بیشتر در مورد مراسم حج صحبت می‌کنم. فقط یادآوری می‌کنم جلسه قبل سعی کردیم از راه دور به کلیات حج دقت کنیم و بدون اینکه وارد آداب شرعی و مراحلی شویم که معنای واقعی حج دارد اینکه جزئیات احرام چیست و کل مراسم چگونه انجام می‌شود سعی کردم بگویم به صورت کلی مراسم حج چه ویژگی‌هایی دارد. اتفاقاً گاه‌گداری ممکن است کلیات از چشم آدم پنهان باشد، مثلاً اینکه جغرافیا نقش خاصی در حج دارد ولی در بقیه عبادات ندارد، یا به صورت کلی در مقوله زیارت می‌گنجد و چیزهایی که در جلسه قبل گفتم در خیلی از کتاب‌هایی که در مورد حج است شاید یک مقدار کم به کلیات توجه می‌کنند، مستقیم وارد مناسک حج می‌شوند متونی که سعی می‌کنند در مورد معنای مناسک حج صحبت کنند.