نقد هنری روانکاوانه ۲
در جلسهی پیش بیان شد که چرا نظریهی مبتنی بر قصد مؤلف، درست نیست و در درون خود به تناقضی میرسد و پاسخ روانکاوی به این تناقض چیست؛ و بیان شد که کاربست خود نظریهی روانکاوی در نقد هنری چگونه است.
روانکاوی و فرهنگ ۱۲: کاربردهای نظریهی روانکاوی در تحلیلهای اجتماعی
بحث ما درباره کاربردهای نظریهی روانکاوی فروید در مباحث اجتماعی بود. ازنظر تاریخی حجم مطالبی که با توجه به نظریهی فروید ابراز شده بیشتر از یونگ و لکان است، ولی من خودم گرایش کمتری به نظریات فروید دارم.
روانکاوی و فرهنگ ۱۱: کاربردهای نظریهی روانکاوی در تحلیلهای اجتماعی
از این جلسه وارد بحث کاربردهای نظریهی روانکاوی فروید میشویم و ابتدا به بحث تحلیلهای اجتماعی میپردازیم. اولین نمونههای کاربست نظریهی فروید، درنتیجهی تلفیق آن با نظریات مارکس بوده است. اهمیت فروید و مارکس در قرن بیستم خودبهخود عامل تلفیق آنها در ذهن بسیاری متفکران شده است.
روانکاوی و فرهنگ ۱۰: ادامهی نقدها به نظریهی فروید
جلسهی پیش به ایدهی اریک برن اشاره شد. کتاب «وضعیت آخر» اثر تامس آ. هریس که به اکثر زبانهای دنیا ترجمهشده و در ایران در دههی ۶۰ ترجمه شد و دوران تب این نظریه را رقم زدهِ، کتاب جذاب و با رویکرد عمومیای است. همچنین بیان شد میتوان سهگانهی برن را که روگرفتی از سهگانهی فروید است پذیرفت، ولی دربارهی نحوهی پیدایش آن دیدگاه متفاوتی از فروید داشت. دلیل آن هم این است که اساساً ره بردن به طریق کشف یک نظریه آسان نیست و توسط خود نظریهپرداز هم دچار تطور میشود.
روانکاوی و فرهنگ ۹: ادامهی نقدها به نظریهی فروید
فروید اندیشمند نابغهای است و نظریاتش بیشتر مبتنی بر شهود فوقالعادهی اوست تا مشاهداتش، همچنین ذهن منظم و نظریهپردازی دارد. ایراد اصلی به او همانطور که بیان شد مبانی نادرست، تحویل گرایی و اعتنای بیشازحد به علم زمانهاش است؛ که البته بخشی از آن در برابر بیاعتنایی یونگ و لکان به ارتباط نظراتشان با سایر علوم پسندیده است.
روانکاوی و فرهنگ ۸: تفاوت روانکاوی و علوم تجربی
بحث ما دربارهی نقدها ناظر به فروید بود. بیان شد که فرض فیزیکالیسم یک فرض متدولوژیک و نه آنتولوژیک است. از این نظر نتایج علمی، منافی اعتقادات خاص در زمینه هستیشناسی نیست. از این نظر و با متدولوژیک بودن فرض ماتریالیستی علوم، پیشرفت آنها نمیتواند تأییدی بر صحت ماتریالیسم باشد. مثلاً اگر فرض کنیم که کیسهای پر از گلولههای مختلف و جنسهای گوناگون وجود دارد و با آهنربا از آن گلولههایی را بیرون میآوریم، گلولههای بیرون آمده نمیتواند نشانه و تأییدی بر آهنی بودن گلولههای درون کیسه باشد الا اینکه اساساً با بیرون آوردن گلولههای آهنی هیچ گلولهای در کیسه نماند. در علم البته با چنین حالتی مواجه نیستیم و هرچه پیش آمدهایم با تعدد و تکثر مجهولات روبهرو بودهایم.
روانکاوی و فرهنگ ۷: نظریه فروید و فلسفهی علم
بسم الله الرحمن الرحیمروانکاوی و فرهنگ، دکتر روزبه توسرکانی، جلسهی ۷، ۱۳۸۵۱- اهمیت فروید در رشد روانکاویممکن است به قول آیسنک در «افول امپراتوری فرویدی»، بسیاری اجزای نظریهی فروید مثل…
روانکاوی و فرهنگ ۶: دیدگاههای انتقادی نسبت به فروید
بسم الله الرحمن الرحیمروانکاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسهی ۶، ۱۳۸۵۱- نظریهی فروید در باب دیندر این جلسه در ابتدا اجمالاً به نظریهی فروید در باب دین میپردازیم. نظر فروید…
روانکاوی و فرهنگ ۵: تئوری رؤیای فروید (رشد جنسیت و انحرافات جنسی)
بسم الله الرحمن الرحیمروانکاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسهی ۵، ۱۳۸۵۱- تفسیر رؤیای ایرمابحث ما در بیان ماهیت تفسیر رؤیا از دید فروید بود. ابتدا متن رؤیای ایرما از فصل…
روانکاوی و فرهنگ ۴: تئوری رؤیای فروید
بسم الله الرحمن الرحیمروانکاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسهی ۴، ۱۳۸۵۱- مروری بر مطالب جلسات پیشین۱-۱ تأکید بر ناخودآگاه و روانشناسی علمی در تحلیل رفتاردر نظریهی فروید و اساساً نظریههای…