نقد هنری روانکاوانه ۲
در جلسهی پیش بیان شد که چرا نظریهی مبتنی بر قصد مؤلف، درست نیست و در درون خود به تناقضی میرسد و پاسخ روانکاوی به این تناقض چیست؛ و بیان شد که کاربست خود نظریهی روانکاوی در نقد هنری چگونه است.
در جلسهی پیش بیان شد که چرا نظریهی مبتنی بر قصد مؤلف، درست نیست و در درون خود به تناقضی میرسد و پاسخ روانکاوی به این تناقض چیست؛ و بیان شد که کاربست خود نظریهی روانکاوی در نقد هنری چگونه است.
در سلسله جلسات روانکاوی و فرهنگ، برخی کاربردهای روانکاوی در آثار تصویری و سینمایی اعم از فیلم و انیمیشن بیان شد. این آثار هم به لحاظ موضوع متنوع بود و هم به لحاظ کیفیت مختلف؛ و اتفاقاً در آثار ضعیفتر چون نقشآفرینی ناخودآگاه قویتر است، نمونههای مناسبتری برای تحلیل روانکاوانه است و مثلاً از کارهای سخت، تحلیل روانکاوانهی آثار مهرجویی است، چون هم فرد باسوادی است و هم روانکاوی بلد است.
جلسهی پیش به ایدهی اریک برن اشاره شد. کتاب «وضعیت آخر» اثر تامس آ. هریس که به اکثر زبانهای دنیا ترجمهشده و در ایران در دههی ۶۰ ترجمه شد و دوران تب این نظریه را رقم زدهِ، کتاب جذاب و با رویکرد عمومیای است. همچنین بیان شد میتوان سهگانهی برن را که روگرفتی از سهگانهی فروید است پذیرفت، ولی دربارهی نحوهی پیدایش آن دیدگاه متفاوتی از فروید داشت. دلیل آن هم این است که اساساً ره بردن به طریق کشف یک نظریه آسان نیست و توسط خود نظریهپرداز هم دچار تطور میشود.
فروید اندیشمند نابغهای است و نظریاتش بیشتر مبتنی بر شهود فوقالعادهی اوست تا مشاهداتش، همچنین ذهن منظم و نظریهپردازی دارد. ایراد اصلی به او همانطور که بیان شد مبانی نادرست، تحویل گرایی و اعتنای بیشازحد به علم زمانهاش است؛ که البته بخشی از آن در برابر بیاعتنایی یونگ و لکان به ارتباط نظراتشان با سایر علوم پسندیده است.
بسم الله الرحمن الرحیمروانکاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسهی ۶، ۱۳۸۵۱- نظریهی فروید در باب دیندر این جلسه در ابتدا اجمالاً به نظریهی فروید در باب دین میپردازیم. نظر فروید…