سبل

جلسة گذشته من قبل از اینکه تقسیم‌بندی سوره را بگویم و دربارة آیه‌های اول سوره صحبت کنم یک نکته‌ای گفتم که می‌شد در واقع به مسئله‌ای اشاره کنم که نکردم، ولی به نظرم می‌رسد که مناسب است به این نکته اشاره کنم. چیزی که در جلسۀ قبل به آن رسیدیم این بود که انگار این مهاجرتی که حرفش دارد زده می‌شود که قرار است صورت بگیرد یا به تازگی صورت گرفته است، به نوعی حرکت کردن از مکه به مدینه، حرکت کردن از سمت یک گروه اقلیت درگیر با مشرکین مکه به سمت یک امت جدید درگیر با اهل کتاب، روند خود این سوره چنین حالتی دارد، یعنی شروع که می‌شود کاملاً روی بحث با مشرکین است و بعد از یک جایی کم‌کم می‌بینید که سر و کلۀ اهل کتاب و بحث احکام و یهود و این حرف‌ها در سوره می‌آید.