روان‌کاوی و فرهنگ ۱۲: کاربردهای نظریه‌ی روانکاوی در تحلیل‌های اجتماعی

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر روزبه توسرکانی، جلسه‌ی ۱۲، دانشگاه تهران، سال ۱۳۸۶

بحث ما درباره کاربردهای نظریه‌ی روانکاوی فروید در مباحث اجتماعی بود. ازنظر تاریخی حجم مطالبی که با توجه به نظریه‌ی فروید ابراز شده بیشتر از یونگ و لکان است، ولی من خودم گرایش کمتری به نظریات فروید دارم. در جلسه‌ی گذشته به تلفیق‌ها از نظریه‌ی مارکس و فروید اشاره شد، در این جلسه ابتدا تحلیل‌های صرفاً مارکسیستی و صرفاً فرویدی بیان می‌شوند و سپس به بررسی نظریه‌ی تلفیقی اریش فروم می‌پردازیم. این جلسه کمک می‌کند مقاله‌ی دوم و سوم از جلد ۲۲ ارغنون (مکتب فرانکفورت و روانکاوی نوشته‌ی جی، مارتین؛ و نظریه‌ی فرویدی و الگوی تبلیغات فاشیستی از آدرنو) که پیش‌تر معرفی شد را نیز بخوانید.

0 دیدگاه

جلسه ۱: گذار به «پارادایمِ سوم»؟ آینده‌ی علم و خداگرایی

بسم الله الرحمن الرحیم

سخنرانی گذار به «پارادایمِ سوم»؟ آینده‌ی علم و خداگرایی، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه تورنتو، گروهِ میراث (Muslim Iranian Association)،  سال ۱۳۹۷/۱۱/۱۳

همۀ شما باید اسم آقای ریچارد داوکینز را شنیده باشید و یکی از کتاب‌هایش که خیلی فروش فوق‌العاده‌ای داشته کتاب گاد دلوژن که در واقع یک نوع کتاب برعلیه اعتقاد به خداست. بیش از سه میلیون نسخه از کتاب فروش رفته که نشان می‌دهد که این جریان، جریان مهمی در دوران جدید شده است. من در این جلسه بدون اینکه بخواهم وارد این بحث شوم که این‌ها دقیقاً چه می‌گویند، چون خیلی شاید روشن نیست، به عنوان یک مکتب فکری مطرح نیستند، یک تعدادی از افراد هستند و صحبت‌هایشان حال و هوای مشترکی دارد، می‌خواهم یک مقدار ایده‌های کلی دربارۀ اینکه آیا استفاده‌ای که این‌ها از علم می‌کنند برای اینکه بگویند که با توجه به پیشرفت‌های علمی ما نیاز به اعتقادات دینی نداریم یا اعتقادات دینی بی‌پایه هستند تا چه حد درست است؛ در واقع می‌خواهم بگویم صد درصد غلط است، یعنی یک چیز کاملاً بی‌ربطی را مطرح می‌کنند.

0 دیدگاه

مقدمه ۹: تکمیل برخی نکات از جلسات پیشین

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای مقدمه‌ای بر فهم قرآن، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، جلسه‌ی ۹، سال ۱۳۸۲

۱- ماجرای زینب همسر پیامبر (ص) در قرآن

جلسه‌ی قبل درباره آیه‌های داستان زینب در قرآن صحبت شد. نظر علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این است که پیامبر آنچه را از طرف خداوند مبنی بر ازدواج با زینب بر او واجب شده است در قلب خود مخفی کرده است و از گفتنش ترس دارد. به این دلیل خدا به او عتاب می‌کند که چرا این موضوع را بیان نمی‌کنی؛ یعنی علاقه‌ای در بین نبوده است، فقط حکمی از طرف خداوند به پیامبر داده شده است که باید اجرا شود.

0 دیدگاه

روان‌کاوی و فرهنگ ۱۱: کاربردهای نظریه‌ی روانکاوی در تحلیل‌های اجتماعی

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر روزبه توسرکانی، جلسه‌ی ۱۱، دانشگاه تهران، سال ۱۳۸۶

از این جلسه وارد بحث کاربردهای نظریه‌ی روانکاوی فروید می‌شویم و ابتدا به بحث تحلیل‌های اجتماعی می‌پردازیم. اولین نمونه‌های کاربست نظریه‌ی فروید، درنتیجه‌ی تلفیق آن با نظریات مارکس بوده است. اهمیت فروید و مارکس در قرن بیستم خودبه‌خود عامل تلفیق آن‌ها در ذهن بسیاری متفکران شده است.

۱- تلفیق میان نظرات مارکس و فروید

اگر فرهنگ مولود اذهان آدمی باشد، نظریه‌ی انسان‌شناختی فروید در مطالعات فرهنگی، نظریه‌ی انتقادی، بحث‌های جامعه‌شناختی، تحلیل متن و کاربرد دارد. مارکس نیز با بررسی رفتار جوامع انسانی درصدد تحلیل گذشته و پیش‌بینی آینده برآمده است.

0 دیدگاه

مقدمه ۸: هدایت در قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای مقدمه‌ای بر فهم قرآن، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، جلسه‌ی ۸، سال ۱۳۸۲

۱- تجربه‌ی دینی، دالان هدایت الهی

پیش‌تر بیان شد که ما در این جلسات با فرض اینکه به قرآن ایمان داریم شرکت می‌کنیم. مثلاً در قرآن آمده که «اکثرهم لا یعقلون» (حجرات/۴) بنابراین این برای ما یک فکت است که اکثر مردم در حد مورد نظرِ قرآن، نمی‌فهمند. ممکن است یک نفر قرآن را بخواند به این منظور که اشکالی در آن پیدا کند و ایراداتی هم پیدا کند، مثلاً ایرادات گرامری یا چیزهای دیگر. حالا ما مفهوم هدایت را یک پله جلو می‌بریم.

0 دیدگاه
بستن منو