جنگ

حداقل از یک اظهار نظر احساس کردم انگار حرف‌های من اینگونه برداشت شده است که جنگ موضوع بدی هم نیست. سهل‌انگاری در مورد اینکه جنگ بد است در حرف‌های من وجود داشت. حرفی که من زدم مطلقاً این معنی را ندارد آدم تلاش برای اینکه جنگ صورت نگیرد نکند. منطق احکامی که در اسلام است به نظر من این است که سعی کردم توضیح بدهم، شاید توضیحات من مختصر بود، دو استراتژی کلی برای دین وجود دارد یکی اینکه ما دیندار باشیم ولی خیلی اظهار نکنیم و در قلب خودمان دیندار باشیم.

مروری می‏کنم. مخصوصاً دو جلسه اخیر سعی کردم دو مورد مطرح کنم، صرف برداشت‏های عرفانی و فردی که از حج وجود دارد کافی نیست. در متن قرآن و کانتکس دینی چیزی فراتر از این می‏بینیم و آن هم جنبه‏های اجتماعی و سیاسی و بین‌المللی‌تر است، به عنوان یک پدیده و اتفاقی که در زمین می‏افتد اهمیت دارد. جلسه ماقبل آخر روی این تأکید کردم اصولاً مکانیسم‏هایی که در الهام عرفانی است جنبه‏های فردی در آن قوی‌تر است و در مکانیسم وحی که ورای شهود و درک عرفانی متعارفی است که عرفا دارند و یک لول بالاتر از آن است متکی به زبان است و تبعاً به دلیل اینکه برای ابلاغ به مردم نازل می‏شود جنبه‏های اجتماعی در آن پررنگ‌تر است. یک جلسه روی این تأکید کردم این تفاوت‏ها وجود دارد بنابراین طبیعی است در پیامی که خداوند به صورت وحی فرستاده است یک چیزی ورای مسائل فردی در مورد حج یا هر چیز دیگری که در شریعت است ببینید.