واژگان ۸: ایمان و عقل، معانی عرفی واژه ایمان، واژه ایمان در قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای واژگان قرآن، جلسه‌ی ۸، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، سال ۱۳۹۰

جلسه قبل قرار شد در این جلسه در مورد بعضی واژه‌های مثبت قرآن مانند ایمان، اسلام و عمل صالح صحبت کنیم. فعلاً در مورد واژه‌هایی که ایزوتسو در این کتاب انتخاب کرده است صحبت می‌کنم، شاید به همین مناسبت که ایزوتسو از ایمان شروع کرده است و خود من هم این تمایل را دارم، این جلسه از ایمان شروع کنم تا هر کجا که رسیدیم. اگر یادتان باشد در جلسه اول گفتم که صرفاً نمی‌خواهم خودم را محدود به یک کار زبان‌شناسی مانند کاری که ایزوتسو انجام داده است کنم، یک نکته این بود که بحث‌های معاصر را پیش بکشیم – مثلاً شرک در دنیای معاصر به چه فرمی است – چیزهایی که لزوماً ارتباط مستقیم با قرآن ندارد ولی طبیعی است که اگر فهم عمیق یک مفهوم قرآنی اتفاق بیفتد باید مصادیق آن را در زمان خودمان هم بتوانید درک کنید، همینطور فهمیدن یک چیزی در مورد زمان حال مطمئناً مفید است، به اضافه اینکه گفتم وقتی در مورد واژه‌ها صحبت می‌کنم چون واژه‌ها در مورد انسان هستند به طور طبیعی جاهایی که می‌شود در مورد انسان‌شناسی قرآن هم نکته‌هایی می‌گویم.

0 دیدگاه

واژگان ۷: بررسی داستان آفرینش و منشأ نمود یافتن صفات بد در انسان، اسراف، فساد، نفاق (تفاوت منافق با الَّذينَ في قُلوبِهِم مَرَضٌ)، واژگان مثبت قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای واژگان قرآن، جلسه‌ی ۷، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، سال ۱۳۹۰

تا الان در مورد واژگان منفی صحبت کردیم، واژگان منفی که به انسان مربوط می‌شود. در این جلسه هم واژگان منفی را ادامه می‌دهیم، همه واژه‌هایی که در مورد آن صحبت کردم همان‌هایی بودند که در کتاب ایزوتسو هست. اگر یادتان باشد جلسه اول گفتم کاری که می‌خواهم بکنم با کاری که ایزوتسو می‌کند تفاوت‌هایی دارد که در مورد آن صحبت کردم، امیدارم در بحث‌ها هم مشخص شده باشد که اشتراک زیادی با بحث‌های ایزوتسو ندارد، مثلاً می‌خواهیم از واژگان انسان‌شناسی دربیاوریم. اگر این کتاب را نگاه کنید تقریباً در هیچ موردی من عیناً نظری که ایزوتسو می‌دهد را ندارم، در بحث‌هایی که شد گاهی حرف‌های ایزوتسو را نقل کردم ولی حرف‌هایی که به نظر خودم درست است را هم گفتم.

0 دیدگاه

واژگان ۶: فجور، ظلم، تعدی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای واژگان قرآن، جلسه‌ی ۶، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، سال ۱۳۹۰

۱- فجور (فاجر)

جلسه قبل مطابق روندی که در کتاب ایزوتسو هست که واژه‌های منفی و واژه‌هایی که نزدیک به کفر هستند را در یک فصل بررسی کرده است از ضلالت شروع کردیم و بعد در مورد فسق صحبت کردیم. واژه بعدی که باید در مورد آن صحبت کنیم واژه فاجر است.

واژه فاجر به اندازه واژه‌ای مانند کافر یا فاسق در قرآن نیامده است و اهمیت آن نسبت به آنها کمتر است. ولی یکی از واژه‌های مهم که در مورد افرادی که گناهکار هستند و ویژگی‌های منفی دارند به کار برده می‌شود فجور و اسم فاجر است.

0 دیدگاه

واژگان ۵: انحراف معنایی واژگان در فرهنگ اسلامی (کفر، اسلام و…)، ضلالت و هدایت، فسق

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای واژگان قرآن، جلسه‌ی ۵، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، سال ۱۳۹۰

۱- مرور جلسات گذشته

انتهای جلسه چهارم وارد واژه‌های اطراف کفر شدیم که واژه مرکزی در صفات بدی که به انسان در قرآن نسبت داده می‌شود است، به نظر می‌آید از همه صفات بدی که در قرآن هست کلی‌تر است. از نکات مهم این بود که شرک از نوع اعتقاد است، اعتقادی که غیرتوحیدی باشد. وقتی آدم به جایی برسد که حقیقت را نبیند صفت او صفت کفر است. وارد اینکه مقدمات آن چیست و چگونه انسان به این حالت می‌رسد که از حقیقت دور می‌شود نشدیم.

0 دیدگاه

واژگان ۴: شرک و حبط اعمال، وسعت و پیچیدگی معنایی واژه کفر، تناسب در تضاد بودن واژه کفر با شکر و ایمان به صورت همزمان و فطرت انسان، همنشین‌های واژه کفر

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای واژگان قرآن، جلسه‌ی ۴، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، سال ۱۳۹۰

۱- شرک و حبط اعمال

ابتدا می‌خواهم درباره چند موضوع که در آیه‌هایی که درباره شرک هستند دیده می‌شود صحبت کنم و بعد به سراغ مفهوم کفر می‌رویم. نکته‌ای در مورد شرک در قرآن هست که چند بار روی آن تأکید می‌شود، کسی که شرک می‌ورزد اعمالش به یک اصطلاح خاصی حبط می‌شود. مثل اینکه حبط شدن دلیت شدن اعمال فرد است و اثر مثبتی که باید بگذارد را نمی‌گذارد. ممکن است کارهای خوبی کرده باشد ولی به آن نتیجه‌ای که باید برسد نمی‌رسد.

0 دیدگاه
بستن منو