دفاع عقلانی ۶۱: بیان انسجام جلسات برگزار شده تا به الان، احکام (۱۷) ادامه بحث نماز: اهمیت نیت و وضو در نماز

به دلیل فاصله زیادی که افتاده است موضوعی را ابتدای این جلسه مطرح می‌کنم که مدت‏ها است قرار است در مورد آن صحبت کنم یا یک فایل جداگانه صوتی یا یک متن بنویسم. چند بار برای بعضی از دوستان به صورت خصوصی توضیح دادم که چه ارتباطی بین موضوعات مختلف مطرح شده در بیست و چند سال اخیر وجود دارد. آخرین بار چند هفته قبل بود و هر دفعه مواجه با این شدم که طرف مقابل تعجب کرد از اینکه این موضوعات ارتباطی باهم دارند. باز تصادفاً یکی از دوستان در جایی درباره این جلسات اظهارنظری کرده بود که در آن تلویحاً اشاره کرده بود که بگذریم حرف‏های پراکنده هم زد ولی فلان قسمت آن خیلی جالب بود. می‏خواهم سعی کنم بگویم پراکندگی در کار نیست و امیدوارم بتوانم این را بیان کنم.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۶۱: بیان انسجام جلسات برگزار شده تا به الان، احکام (۱۷) ادامه بحث نماز: اهمیت نیت و وضو در نماز

دفاع عقلانی ۶۰: احکام (۱۶) وسواس بیهوده حول شریعت

سوالی در گروه مطرح شد و یکی از دوستان پرسیدند که آیا می‌شود وسط نماز قرآن پخش کرد و گوش داد که سنت گوش کردن قرآن در نماز را رعایت کرد؟ سوال من این است که آیا ممکن است یک نفر اشکال بگیرد به اینکه شما وقتی نماز می‌خوانید حمد و قل هو والله را بخوانید و بعد قرآن پخش شود و گوش بدهید؟ ممکن است یک نفر بگوید ایستادن و گوش دادن به قرآن اشکال دارد؟ من تعجب می‌کنم. مسئله این است که بعضی از فقهای شیعه فتوا دادند باید سوره کامل بخوانید و نمی‌شود سوره ناقص بخوانید.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۶۰: احکام (۱۶) وسواس بیهوده حول شریعت

دفاع عقلانی ۵٩: احکام (۱۵) ادامه بحث نماز، گذشته انسان و توبه

بحث‌های جلسه قبل را با تأکید روی برنامه‌ای که من به آن می‌گویم برنامه زندگی مسلمانها، آنطوری که در شریعت آموزش داده می‌شود، ادامه می‌دهم و می‌خواهم این موضوع را تقویت کنم. به نظر می‌رسد خیلی زیاد روی اوقات نماز تأکید می‌کنم و اگر کیفیت نماز را تغییر بدهید هم حرف‌های من سر جای خود است. بیشتر تأکید من این است که پنج وقت در طول روز آدم‌ها عبادت می‌کنند. تأکید می‌کنم مهم‌ترین ستون و حکم در شریعت اسلامی نماز خواندن است، حتی به طور سنتی هم در این موضوع شکی نیست.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵٩: احکام (۱۵) ادامه بحث نماز، گذشته انسان و توبه

دفاع عقلانی ۵۸: احکام (۱۴) نسبت شریعت و مسیر رشد، اوقات شرعی، نیاز به آشنایی‌زدایی در نمازگزاری

کتابی آوردم و می‏خواهم قسمت‏هایی از آن را بخوانم، یک جمله از آن می‏خوانم و بحث خود را ادامه می‏دهم و بعد می‏خواهم یک یا دو صفحه از کتاب را به مناسبتی بخوانم. شرح حال آدمی که مسلمان شده است و از اینجا به بعد را برای شما می‏خوانم. "روزی که مسلمان شدم" یعنی تصمیم گرفته است مسلمان شود و احتمالاً نزد یک روحانی یا مفتی رفته است و شهادتین گفته است؛ بالاخره در یک روزی پذیرفته است و مسلمان شده است " امام مسجد یک کتابچه راهنما به من داد که نحوه به جا آوردن نماز را آموزش می‏داد." مسلمان شدن همانا و نماز خواندن همانا.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵۸: احکام (۱۴) نسبت شریعت و مسیر رشد، اوقات شرعی، نیاز به آشنایی‌زدایی در نمازگزاری

دفاع عقلانی ۵٧: احکام (۱۳) اصطلاحات فقهی، ادامه بررسی داستان آفرینش با نگاه به قرآن به عنوان کتاب کلمات طیبه و یاد گرفتن اسماء الهی، انتقاد از طریقت‌گونه نپنداشتن شریعت

به بحث شیرین شریعت برمی‌گردیم، دفعه قبل بحث نماز مطرح شد و خیلی سوال و جواب‏های جالبی شد. دوست دارم برای تأکید یک بار دیگر بگویم اینکه شما سعی کنید تا شریعت را بفهمید می‏تواند منبعی باشد برای اینکه شما حتی وقتی که روشن نیست قضاوت کنید. همین الان اگر شما از یک فقیه استاندارد موجود درباره احکام سوال کنید در مورد خیلی از احکام اختلاف نظر وجود دارد. فرض کنید در مورد موضوعی که جلسه قبل برای صدمین بار مطرح کردم که مسئله جمع بین نمازها است که در بین شیعیان متداول شده است همه قائل به این شیوه نیستند و از احتیاط اجب این است که نمازها را به هم نچسبانید فتواها شروع می‏شود - اهل سنت که چسباندن را قبول ندارند مگر اینکه عذری وجود داشته و در مورد آن بحث می‏کنند - تا مستحب بودن جمع آن را هم ممکن است در آراء فقها ببینید.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵٧: احکام (۱۳) اصطلاحات فقهی، ادامه بررسی داستان آفرینش با نگاه به قرآن به عنوان کتاب کلمات طیبه و یاد گرفتن اسماء الهی، انتقاد از طریقت‌گونه نپنداشتن شریعت

دفاع عقلانی ۵۶: احکام (۱۲) اندک بودن ایده‌های مربوط به اقتصاد در شریعت، ادامه بررسی داستان آفرینش، جایگاه قرآن و قرائت متناوب آن در شریعت و نماز

اگر شما بخواهید شریعت را در یک ساختار منطقی نتیجه بگیرید، یعنی سعی کنید ساختاری بسازید که از آن احکامی مثل احکام شریعت دربیاید تقریباً در حال حاضر غیرممکن است. یک بار این تمثیل را به کار بردم، مثل این است که خودم به تنهایی نه یک ساختمان بلکه یک شهرک درست کنم بدون اینکه مصالح خوبی داشته باشم. کاری که می‏توانم انجام بدهم و فکر می‏کنم می‏شود انجام داد مثل این است که یک ماکت درست می‏کنند که طرف بفهمد و بعد توضیحاتی داد که حس کنید می‏شود این را ساخت. زمین آن وجود دارد و اگر فلان قدر بودجه داشته باشید و اینقدر زحمت بکشید چنین چیزی می‏شود ساخت و این چیز جالبی است.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵۶: احکام (۱۲) اندک بودن ایده‌های مربوط به اقتصاد در شریعت، ادامه بررسی داستان آفرینش، جایگاه قرآن و قرائت متناوب آن در شریعت و نماز

دفاع عقلانی ۵۵: احکام (۱۱) حکومت دینی فقها، هدف پیروی کردن از شریعت در بررسی داستان آفرینش، مقایسه شریعت و دیگر شیوه‌های زیستن

جلسه قبل بحث ناخواسته به موضوع ولایت فقیه رسید و از کل جلسه قبل قسمتی که خیلی استقبال شد و ظاهراً در مورد آن بحث شد این موضوع فرعی بود که در اثر یک سوال به آن اشاره کردیم. خیلی حالت سوء تفاهم پیدا کرد. احساس کردم لفظ ولایت فقیه مشترک لفظی شده، وقتی حرف از ولایت فقیه می‏شود یک عده‌ای برداشت دیگری دارند. به نظر من آمد یکی از دوستان در گروه برداشتش بیشتر این نکته بود که فقیه حق دارد یک سری احکام اولیه و ثانویه را نقض کند. من فکر نمی‏کنم نکته اصلی ولایت فقیه این باشد که چقدر دست فقیه باز است در اینکه احکام جدید صادر کند یا بعضی از احکام را متوقف کند.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵۵: احکام (۱۱) حکومت دینی فقها، هدف پیروی کردن از شریعت در بررسی داستان آفرینش، مقایسه شریعت و دیگر شیوه‌های زیستن

دفاع عقلانی ۵۴: احکام (۱۰) بررسی ایده‌های مطرح شده برای اصلاح فقه (رابطه فقه و علوم انسانی، تعدد مکاتب فقهی، بررسی قرآن و داستان آفرینش)

بحث‏هایی که در این جلسات کردیم بیشتر در این جهت بود که چیزی که الان به آن فقه می‏گوییم و وظیفه آن استخراج شریعت است چقدر اعتبار دارد. آیا می‏تواند آلترناتیوی داشته باشد؟ اصولاً روی پارادایمی کار می‏کند، آیا این پارادایم مقدس است؟ حرف‏هایی که زدم را اگر کنار هم بگذارید شاید تازگی داشته باشد ولی خود فقها این بحث‏ها را کردند و چون و چراهایی در مورد اینکه کاری که می‌کنند چقدر اعتبار دارد همیشه وجود داشت.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵۴: احکام (۱۰) بررسی ایده‌های مطرح شده برای اصلاح فقه (رابطه فقه و علوم انسانی، تعدد مکاتب فقهی، بررسی قرآن و داستان آفرینش)

دفاع عقلانی ۵۳: احکام (۹) فقه جعفری، شاخ و برگ یافتن فقه، تفاوت شریعت و قانون در نسبت با اخلاق

ما فقهی داریم که قرار است به ما بگوید شریعت چیست که اسم آن فقه جعفری است، یعنی منسوب به امام جعفر صادق است. چقدر چیزی که می‌شنویم به معنای واقعی کلمه منسوب به امام جعفر صادق است؟ یکی از چیزهایی که فکر می‌کنم خوب است روشن باشد این است که ما چیزی تحت عنوان شریعت جعفری نداریم، اینگونه نشنیدیم. ما یک شریعت محمدی داریم و فکر می‌کنیم امام جعفر صادق بهترین مرجعی بوده که می‌توانست توضیح بدهد این شریعت چیست.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵۳: احکام (۹) فقه جعفری، شاخ و برگ یافتن فقه، تفاوت شریعت و قانون در نسبت با اخلاق

دفاع عقلانی ۵۲: احکام (۸) ادامه انتقادها به پارادایم فقهی کنونی با تأکید بر ضرورت اکتشاف در معنای احکام

جلسه گذشته دیاگرام کلی استخراج شریعت به وسیله دانش فقه را بیان کردم. فرض ما این است که یک سری تکست وجود دارد و در این تکست‌ها اولیای دین احکامی را بیان کردند. یک مرحله این است که ما تکست‌ها را مطالعه کنیم و با دانشی که اسم آن را حدیث‌شناسی می‌گذاریم یا متن‌شناسی - به خاطر اینکه فقط حدیث نیست و قرآن هم هست – تکستی به عنوان نتیجه استخراج کنیم که حاوی چیزهایی است که قابل اطمینان هستند.

ادامه خواندندفاع عقلانی ۵۲: احکام (۸) ادامه انتقادها به پارادایم فقهی کنونی با تأکید بر ضرورت اکتشاف در معنای احکام

پایان محتوا

صفحات بیشتری برای بارگیری وجود ندارد