دفاع عقلانی ۵۱: احکام (۷) ارزش شریعت، بدعت، احکام بدون ادلّه و روایات مشخص در فقه، بیان دیاگرام سه مرحله‌ای استخراج احکام و ادامه نقد پارادایم موجود در فقه

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۵۱، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۱۱/۱۸

در شروع همه جلسات مقدمه‌ای گفتم که چه کار می‌کنیم و چرا لازم است که این کارها را بکنیم، وقتی شروع کردم به بحث درباره احکام و گفتم می‌خواهم درباره احکام صحبت کنم تصورم این بود که خیلی‌ها انتظار داشتند خیلی زود چند حکم مشکوک که زیاد از آنها ایراد گرفته می‌شود را مطرح کنیم ولی چندین و چند جلسه گذشته است و کار دیگری می‌کنیم: درباره شریعت، نحوه استخراج آن و رابطه بین فقه و شریعت بحث‌های کلی می‌کنیم که ممکن است برای بعضی‌ها حوصله سربر باشد و برای بعضی‌ها هم جالب باشد، مخصوصاً اگر در این زمینه‌ها مطالعه داشته باشند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۵۰: احکام (۶) رفتارهای غیرعقلانی پیرو شریعت، ادامه نقد پارادایم فعلی فقه (پیش‌فرض‌های پارادایم، حدیث‌شناسی، فقدان نگاه تاریخی)

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۵۰، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۱۱/۴

از یک بحث کلی شروع می‌کنم، در ادامه بحث‌های جلسه گذشته را ادامه می‌دهم. بحث جلسه گذشته انتقادهایی بود که به طور کلی به دانش فقه یعنی آن دانشی که قرار است به ما بگوید شریعت چیست، وارد بود، ایرادهای دانش فقه به معنای اینکه عملاً چه می‌کنند. دانش فقه در حال حاضر پارادایمی دارد، نگاه خاصی به شریعت دارد و روشی برای کار دارد که شریعت را استخراج کند و یک مجموعه از انتقادها می‌تواند این باشد که همین پارادایم آیا کارش را بنا به مبانی که پذیرفته و پیش‌فرض‌هایی که دارد درست انجام می‌دهد یا خیر؟ اینها انتقادهای سبک‌تری هستند از این نظر که ممکن است خود فقها هم خیلی وقت‌ها این حرف‌ها را زده باشند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۴۹: احکام (۵) خطرات و علت نیاز به وجود شریعت، پارادایم کنونی فقه و نقد و بررسی آن

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۹، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۱۰/۲۰

۱- تحلیل روانشناختی از دین‌گریزی مرتبط با وقایع اخیر

با مقدمه‌ای این جلسه را شروع می‌کنم که مستقیماً به بحث‌های ما ربط ندارد، به وقایع اخیر کشور ربط دارد. بحث سیاسی نیست ولی متأسفانه در چند ماه اخیر بیش از هر زمانی شنیدم و مثلاْ کسانی با من در مورد یک فرد دیگر صحبت کردند یا افرادی مستقیم به من گفتند که انگار این وقایع، این بی‌عدالتی که انجام می‌شود و رفتارهای نادرستی که می‌بینند روی عقاید دینی آنها تأثیر گذاشته است. مثلاً به طور شگفت‌انگیزی شنیدم که فلانی نماز نمی‌خواند و باور کردنی نبود، آدم خیلی اهل مطالعه‌ای نبود ولی شخصیت و تیپ و سن و سالش طوری بود که انتظار نداشتم تحت تأثیر وقایع روزمره نماز خود را نخواند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۴۷: احکام (۳) اجتهاد و جهد، عقل و وحی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۷، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۸/۱۷

۱- مقدمه و لزوم تعیین ضوابط بحث

سومین جلسه بحث درباره شبهات احکام است. میل دارم بازهم تأکید کنم که هیچ عجله­ای برای وارد شدن به بحث در مورد احکام خاص ندارم. فکر نمی‏کنم موضوع در چند جلسه کوتاه تمام شود. فکر کنید که قرار است ۵۰-۶۰ جلسه بحث شود. چیزی که مهم است اول باید ضوابط منطقی بحث روشن شده باشد، باید بدانیم از چه چیزی می‏خواهیم دفاع کنیم، فکر می‏کنم در مورد احکام این خیلی مسئله مجهولی است؛ یعنی حتی اگر ما خودمان را محدود کنیم به احکامی که در قرآن آمده, باز هم بحث در مورد اینکه از چه چیزی می‏خواهیم دفاع کنیم باقی است.

0 دیدگاه

نور ۲۰: ادامه مبحث برده‌داری، بحثی کلی دربارۀ احکام فقهی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۲۰، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

به علت نویز زیاد در فایل صوتی این جلسه، قسمت های نامشخص با * مشخص شده است.

۱- مرور جلسۀ قبل

جلسۀ قبل دربارۀ برده‌داری بحث کردیم. سؤال خیلی خوبی پرسیدند: اگر قبول کنیم که از نظر اسلام، برده‌گیری فقط بر اثر جنگِ مشروع مجاز است (نه جنگی که با هدف برده‌گیری باشد) و چنانچه قبول کنیم که مکاتبه هم اگر نه واجب، دست‌کم توصیه‌شده است، در آن صورت هر زمان که برده مکاتبه کند، صاحبش باید درخواست او را بپذیرد؟

تأکید من بر این بود که اگر برده‌ای می‌تواند شغلی داشته باشد و زندگی خود را اداره کند، صاحب او درخواست مکاتبه را بپذیرد.

0 دیدگاه
بستن منو