این اولین جلسۀ سورۀ نحل است که بعد از ماه رمضان دارد بعد از حدود سه سال در کلاس تشکیل میشود، إنشاءالله که اوضاع خوب شود و دیگر این مشکلات را نداشته باشیم. بگذارید من یک یادآوری کنم که در این هفت جلسۀ اول سورۀ نحل که تقریباً تا وسطهای سوره رسیدیم، یک محتوای کلی از سوره گفتیم که من نمیخواهم دوباره تکرار کنم. یک فضای کلی که از یک طرف استدلالهای توحیدی در سوره هست به اضافۀ آن ماجرایی که به تدریج به موضوع مهاجرت میرسیم و اینکه کمکم اهل کتاب ظاهر میشوند.
جلسة گذشته تقریباً تا پایان صفحۀ ۲۷۳ یعنی تا ابتدای سری دوم نعمتهای طبیعی که در سوره ذکر شده یا آیات الهی که ذکر شده است خواندیم. الان رسیدهایم به آیۀ ۶۵ تا ۸۳ که یک قطعۀ نسبتاً طولانی است و به نوعی مکمل قسمت اول سوره است که نعمتها پشت سر هم ذکر میشد، یک مقدار از آن طولانیتر هست منتها ساختار آن پیچیدهتر است و کلاً فکر میکنم قسمت سخت سوره هست و مهم است، اسم سوره هم از همین قسمت گرفته شده است.
جلسة گذشته من قبل از اینکه تقسیمبندی سوره را بگویم و دربارة آیههای اول سوره صحبت کنم یک نکتهای گفتم که میشد در واقع به مسئلهای اشاره کنم که نکردم، ولی به نظرم میرسد که مناسب است به این نکته اشاره کنم. چیزی که در جلسۀ قبل به آن رسیدیم این بود که انگار این مهاجرتی که حرفش دارد زده میشود که قرار است صورت بگیرد یا به تازگی صورت گرفته است، به نوعی حرکت کردن از مکه به مدینه، حرکت کردن از سمت یک گروه اقلیت درگیر با مشرکین مکه به سمت یک امت جدید درگیر با اهل کتاب، روند خود این سوره چنین حالتی دارد، یعنی شروع که میشود کاملاً روی بحث با مشرکین است و بعد از یک جایی کمکم میبینید که سر و کلۀ اهل کتاب و بحث احکام و یهود و این حرفها در سوره میآید.
