نور ۲۲: تعبیر آیۀ شصت‌ویکم سورۀ نور (۲)

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۲۲، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

۱مرور جلسۀ قبل

جلسۀ‌ قبل دربارۀ آیۀ‌ ۶۱ سورۀ نور صحبت کردیم؛ آیه‌ای طولانی که راجع به مجوز غذاخوردن در خانه‌های دیگران است. از مقایسۀ آن سه بخش احکامی که پشت‌سرهم آمد، با آن سه بخشی که قبلاً ذکر شد، این‌طور برمی‌آید که تأکید این آیه بر اختلال‌هایی است که مسائل اقتصادی ممکن است در خانواده ایجاد کند. در مجموعه احکامی که در ابتدای سوره آمده است، اول مسئلۀ‌ واردنشدن به خانه‌هاست، بعد مسئلۀ‌ حجاب است، بعد مسئلۀ‌ اینکه فقر و پدیدۀ‌ بردگی ممکن است برای نکاح مشکل ایجاد کند و توصیه‌هایی برای اینکه این مشکل را حل کنیم.

0 دیدگاه

نور ۲۱: تعبیر آیۀ شصت‌ویکم سورۀ نور (۱)

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۲۱، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

۱- درگذشت آقای معرفت

من هیچ‌وقت به‌مناسبت ایام صحبتی نمی‌کنم؛ ولی متأسفانه آقای معرفت دیروز فوت کرد. خیلی برای من خبر غم‌انگیزی بود؛ چون فکر می‌کنم کتابی که داشت می‌نوشت (التمهیدی)، ناقص ماند. آقای معرفت یک روحانی بود که در نجف بود و بعد به ایران آمد. در قم تحقیقات علوم قرآنی می‌کرد. اگر کسی بخواهد چیزی درباره علوم قرآنی به‌معنای کلاسیکش بفهمد، قطعاً کتاب التمهیدی منبع جامع و لازمی برای اوست. نوشته‌هایش همیشه جامعیتی فوق‌العاده داشت. یک حس تحقیق، به‌معنای واقعی کلمه، در وجودش بود.

0 دیدگاه

نور ۲۰: ادامه مبحث برده‌داری، بحثی کلی دربارۀ احکام فقهی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۲۰، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

به علت نویز زیاد در فایل صوتی این جلسه، قسمت های نامشخص با * مشخص شده است.

۱- مرور جلسۀ قبل

جلسۀ قبل دربارۀ برده‌داری بحث کردیم. سؤال خیلی خوبی پرسیدند: اگر قبول کنیم که از نظر اسلام، برده‌گیری فقط بر اثر جنگِ مشروع مجاز است (نه جنگی که با هدف برده‌گیری باشد) و چنانچه قبول کنیم که مکاتبه هم اگر نه واجب، دست‌کم توصیه‌شده است، در آن صورت هر زمان که برده مکاتبه کند، صاحبش باید درخواست او را بپذیرد؟

تأکید من بر این بود که اگر برده‌ای می‌تواند شغلی داشته باشد و زندگی خود را اداره کند، صاحب او درخواست مکاتبه را بپذیرد.

0 دیدگاه

نور ۱۹: برده‌داری

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۱۹، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

بعضی از چیزهایی که می‌گویم واقعاً به سورۀ نور ربطی ندارد؛ مثلاً بخش عمده‌ای از این جلسه احتمالاً دربارۀ موضوع برده‌داری است که جزو بحث‌های سورۀ نور نیست؛ ولی سعی می‌کنم به‌خصوص با توجه به اینکه در این سوره به مسئلۀ بردگی اشاره‌ای شده است، توضیحاتی دراین‌باره بدهم؛ چون برای بسیاری سؤال است که چرا اسلام برده‌داری را تحریم نکرده است و در قرآن هم به نظر می‌رسد مشروعیتش به رسمیت شناخته شده است. بنابراین، مدتی است که بحث‌ها لزوماً بر محتوای آیه‌های این سوره متمرکز نیست.

0 دیدگاه

نور ۱۸: غیب و شهود، قدرت و زیبایی، ابتغای رزق و ارتقای شغل

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۱۸، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

۱- مرور جلسۀ قبل

قبلاً چند بار تأکید کردم که دوگانگی‌هایی وجود دارد که زن و مرد هم در آن قرار می‌گیرند. در سورۀ نور تمثیل لاشرقی و لاغربی تعبیری از همین دوگانگی‌هاست. دوگانگی این تمثیل بیشتر دوگانگی تقابل بین تفکر و عاطفه است. جلسۀ قبل یک ‌بار دیگر مجموعه‌ای از همین تقابل‌های دوتایی را که جنسیت مربوط به آن‌ها می‌شود، گفتم. سعی کردم توضیح دهم که ریشۀ آن‌ها چیست و چگونه می‌شود به همدیگر ربطشان داد. کار به تقابل بین دم و بازدم و چیزهای جسمانی‌تر هم کشید که قبلاً معمولاً این کار را نمی‌کردم.

0 دیدگاه
بستن منو