روان‌کاوی و فرهنگ ۸: تفاوت روان‌کاوی و علوم تجربی

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر روزبه توسرکانی، جلسه‌ی ۸، ۱۳۸۵

۱- متودولوژیک بودن فرض فیزیکالیسم

بحث ما درباره‌ی نقدها ناظر به فروید بود. بیان شد که فرض فیزیکالیسم یک فرض متدولوژیک و نه آنتولوژیک است. از این نظر نتایج علمی، منافی اعتقادات خاص در زمینه هستی‌شناسی نیست. از این نظر و با متدولوژیک بودن فرض ماتریالیستی علوم، پیشرفت آن‌ها نمی‌تواند تأییدی بر صحت ماتریالیسم باشد. مثلاً اگر فرض کنیم که کیسه‌ای پر از گلوله‌های مختلف و جنس‌های گوناگون وجود دارد و با آهنربا از آن گلوله‌هایی را بیرون می‌آوریم، گلوله‌های بیرون آمده نمی‌تواند نشانه و تأییدی بر آهنی بودن گلوله‌های درون کیسه باشد الا اینکه اساساً با بیرون آوردن گلوله‌های آهنی هیچ گلوله‌ای در کیسه نماند.

0 دیدگاه

روان‌کاوی و فرهنگ ۷: نظریه فروید و فلسفه‌ی علم

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر روزبه توسرکانی، جلسه‌ی ۷، ۱۳۸۵

۱- اهمیت فروید در رشد روانکاوی

ممکن است به قول آیسنک در «افول امپراتوری فرویدی»، بسیاری اجزای نظریه‌ی فروید مثل تحلیل رؤیا یا تداعی آزاد توسط افرادی پیش‌تر مطرح شده باشد، ولی این مهم نیست، چون اهمیت فروید در ارائه‌ی یک مدل تحلیلی بر اساس اجزایی است که این در گذشتگان بی‌سابقه است. پس از فروید هم آنچه در روان‌کاوی توسط دیگران بیان شده به نوعی ریشه در آثار فروید دارد، یا به نوعی ادامه و تکمیل حرف‌های فروید است و یا در مخالفت با او بیان شده است.

0 دیدگاه

روان‌کاوی و فرهنگ ۶: دیدگاه‌های انتقادی نسبت به فروید

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسه‌ی ۶، ۱۳۸۵

۱- نظریه‌ی فروید در باب دین

در این جلسه در ابتدا اجمالاً به نظریه‌ی فروید در باب دین می‌پردازیم. نظر فروید در باب دین در چند اثر وی از جمله «توتم و تابو» آمده است. فروید احساس دینی را امری مربوط به عقده‌ی جنسی ادیپ می‌داند.

پدیدآیی دین در نظریه‌ی فروید این‌گونه بوده است که در جوامع ابتدایی همیشه یک نر قدرتمند وجود داشته است که صاحب همه‌ی ماده‌ها بوده است. فرزندان این نر، یعنی نرهای جوان در این موقعیت دچار محدودیت هستند و این محدودیت دائمی آن‌ها در طولانی‌مدت باعث می‌شود که به نوعی خوددار خود نباشند و نر اولیه را بکشند.

0 دیدگاه

روان‌کاوی و فرهنگ ۵: تئوری رؤیای فروید (رشد جنسیت و انحرافات جنسی)

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسه‌ی ۵، ۱۳۸۵

۱- تفسیر رؤیای ایرما

بحث ما در بیان ماهیت تفسیر رؤیا از دید فروید بود. ابتدا متن رؤیای ایرما از فصل دوم کتاب بیان می‌شود و سپس به اختصار به تفسیر فروید از آن می‌پردازیم. فروید تفسیر این رؤیا را نقطه‌ی عزیمت خویش در بحث تفسیر رؤیا می‌داند. ابتدا در مقدمه می‌گوید که اتفاقات سابق بر دیدن رؤیا چه بوده است و سپس متن رؤیا و حوادث گذشته نقل می‌شود. بعد از نقل رؤیا به اختصار به نکاتی از تفسیر فروید از این رؤیا می‌پردازیم. [کتاب تفسیر خواب فروید چاپ‌های متعددی دارد.

0 دیدگاه

روان‌کاوی و فرهنگ ۴: تئوری رؤیای فروید

بسم الله الرحمن الرحیم

روان‌کاوی و فرهنگ، دکتر توسرکانی، جلسه‌ی ۴، ۱۳۸۵

۱- مروری بر مطالب جلسات پیشین

۱-۱ تأکید بر ناخودآگاه و روان‌شناسی علمی در تحلیل رفتار

در نظریه‌ی فروید و اساساً نظریه‌های روان‌کاوانه نقش ناخودآگاه جدی است. پیش‌تر بیان شد که همین تأکید بر ناخودآگاه عاملی است که باعث می‌شود عموماً از پذیرش این نوع دیدگاه توسط عموم احتراز شود. فراروان‌شناسی عامیانه بیش از آنکه تکیه‌بر شواهد علمی داشته باشد تکیه بر مفاهیمی چون خودآگاه، اختیار و اراده‌ی آدمی دارد. این در تقابل با سنت روان‌کاوی است که هر چه به پیش آمده بیشتر بر مفهوم ناخودآگاه تکیه و تأکید کرده است.

0 دیدگاه
بستن منو