دفاع عقلانی ۵۰: احکام (۶) رفتارهای غیرعقلانی پیرو شریعت، ادامه نقد پارادایم فعلی فقه (پیش‌فرض‌های پارادایم، حدیث‌شناسی، فقدان نگاه تاریخی)

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۵۰، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۱۱/۴

از یک بحث کلی شروع می‌کنم، در ادامه بحث‌های جلسه گذشته را ادامه می‌دهم. بحث جلسه گذشته انتقادهایی بود که به طور کلی به دانش فقه یعنی آن دانشی که قرار است به ما بگوید شریعت چیست، وارد بود، ایرادهای دانش فقه به معنای اینکه عملاً چه می‌کنند. دانش فقه در حال حاضر پارادایمی دارد، نگاه خاصی به شریعت دارد و روشی برای کار دارد که شریعت را استخراج کند و یک مجموعه از انتقادها می‌تواند این باشد که همین پارادایم آیا کارش را بنا به مبانی که پذیرفته و پیش‌فرض‌هایی که دارد درست انجام می‌دهد یا خیر؟ اینها انتقادهای سبک‌تری هستند از این نظر که ممکن است خود فقها هم خیلی وقت‌ها این حرف‌ها را زده باشند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۴۹: احکام (۵) خطرات و علت نیاز به وجود شریعت، پارادایم کنونی فقه و نقد و بررسی آن

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۹، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۱۰/۲۰

۱- تحلیل روانشناختی از دین‌گریزی مرتبط با وقایع اخیر

با مقدمه‌ای این جلسه را شروع می‌کنم که مستقیماً به بحث‌های ما ربط ندارد، به وقایع اخیر کشور ربط دارد. بحث سیاسی نیست ولی متأسفانه در چند ماه اخیر بیش از هر زمانی شنیدم و مثلاْ کسانی با من در مورد یک فرد دیگر صحبت کردند یا افرادی مستقیم به من گفتند که انگار این وقایع، این بی‌عدالتی که انجام می‌شود و رفتارهای نادرستی که می‌بینند روی عقاید دینی آنها تأثیر گذاشته است. مثلاً به طور شگفت‌انگیزی شنیدم که فلانی نماز نمی‌خواند و باور کردنی نبود، آدم خیلی اهل مطالعه‌ای نبود ولی شخصیت و تیپ و سن و سالش طوری بود که انتظار نداشتم تحت تأثیر وقایع روزمره نماز خود را نخواند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۴۸: احکام (۴) بایدها و نبایدها در مقایسه با هست‌ها، مطرح بودن مسائل بنیادی‌تر در شریعت، تنبلی عقل در فهم شریعت، اجتهاد و حوزه‌های علمیه، مفهوم عقل و مدرنیسم، عقل و تعبد، بین‌الاذهانی نبودن عمیق‌ترین ادراک

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۸، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۹/۱

همچنان در کلیات بحث هستیم، از اول که یک شبهه ­ای مطرح می‏شود با توجه به حرف‏هایی که در جلسه قبل زدم و با اصطلاحات جدیدی که برای اولین بار در جلسه قبل به کار بردم می‌گویم که اصولاً شبهه به معنای تعارض عقل و وحی است. یعنی شما احساس می‏کنید یک چیزی به نظر شما کاملاً غلط است و احساس می‏کنید در وحی وجود دارد. همانطور که در جلسه قبل گفتم عقل را هم به‌عنوان عقل ارسطویی و تفکر کامپیوتیشن نمی‌دانیم بلکه شامل کل قوای شناختی ما می‏تواند باشد؛ از حس و شهود درونی ما تا تفکری که می‏توانیم با آن به طور محاسباتی چیزهایی را پیش ببریم.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۴۵: احکام (۱) چارچوب کلی بحث، هدف از التزام به شریعت، محدوده احکام شریعت

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۵، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۷/۱۹

۱- مقدمه

اگر از ساینتیفیک ارورها چیز جالبی مانده باشد، این را باز گذاشتیم که اگر کسی موضوع خاصی را مطرح کند که ارزشش را داشته باشد می‏توانیم در مورد آن بحث کنیم. همان‌طور که در جلسه اول ساینتیفیک ارور گفتم، دلیل من از پیدا کردن یک صفحه در اینترنت که در آن تعداد زیادی ساینتیفیک ارور نوشته شده بود این بود که نمی‏توانیم برای همه ساینتیفیک ارورها بگردیم و ببینیم که هرکسی چه گفته است و برای اینکه نشان دهیم بایاس نداریم که بعضی از اشکالات را بگوییم و بعضی را مطرح نکنیم، یک مرجعی که به نظر می‌آمد از همه بیشتر در آن ساینتیفیک ارور نوشته شده بود را پیدا کردم و گفتم که خودمان را به همان محدود کنیم.

0 دیدگاه

نور ۲۰: ادامه مبحث برده‌داری، بحثی کلی دربارۀ احکام فقهی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۲۰، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

به علت نویز زیاد در فایل صوتی این جلسه، قسمت های نامشخص با * مشخص شده است.

۱- مرور جلسۀ قبل

جلسۀ قبل دربارۀ برده‌داری بحث کردیم. سؤال خیلی خوبی پرسیدند: اگر قبول کنیم که از نظر اسلام، برده‌گیری فقط بر اثر جنگِ مشروع مجاز است (نه جنگی که با هدف برده‌گیری باشد) و چنانچه قبول کنیم که مکاتبه هم اگر نه واجب، دست‌کم توصیه‌شده است، در آن صورت هر زمان که برده مکاتبه کند، صاحبش باید درخواست او را بپذیرد؟

تأکید من بر این بود که اگر برده‌ای می‌تواند شغلی داشته باشد و زندگی خود را اداره کند، صاحب او درخواست مکاتبه را بپذیرد.

0 دیدگاه
بستن منو