نساء ۲: چهار سوره اول قرآن در کنار یکدیگر، احکام سوره نساء، فهم شریعت، تعمیم احکام ارث، روابط نامشروع خارج از خانواده، شهید، آدم‌های جامعۀ دینی، اولی الامر

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نساء، جلسه‌ی ۲، دکتر روزبه توسرکانی، 

۱- مقدمه

در این جلسه قرار شد طبق روال عادی که سوره‌ها را بررسی می‌کنیم در مورد سورۀ نساء صحبت کنیم. سوره آنقدر بزرگ است که من قصد ندارم طبق روال بعضی از سوره‌ها که کمی کوچک‌تر بودند یا ۱۰ الی ۱۵ جلسه روی آنها وقت می‌گذاشتیم قشنگ قطعه‌ها را از همدیگر جدا کنم، سعی می‌کنم خیلی کلی‌تر بحث کنم. در واقع دومین سورۀ بلند قرآن است و امیدوارم اینکه خیلی وارد جزئیات نمی‌شوم آسیبی به بحث نزند، یعنی کاری که قرار است بکنیم این است که موضوع سوره را به طورکلی بررسی کنیم.

0 دیدگاه

انعام ۲: نبوت، یکپارچگی سوره، کلامی‌ترین سوره

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره انعام، جلسه‌ی ۲، دکتر روزبه توسرکانی، ۱۳۹۰

۱- شرک شیعیان در نگاه اهل سنت: بررسی نکته‌ای جامانده از جلسه‌ی قبل

نکته‌ای در مورد شرک که جلسۀ قبل بحث کردم را می‌گویم و بعد شروع به صحبت دربارۀ سورۀ انعام می‌کنیم. جلسۀ قبل بعد از کلاس یک عده سؤال کردند و بحثی که ادامه پیدا کرد این بود که من نقطه دید بعضی اهل‌ سنت که برخی از رفتارهای شیعیان را شرک‌آلود می‌دانند را بگویم. مثلاً به این اشاره کردم که اگر این گزاره‌ی شرطی را فرض کنیم که شرک، سخن‌گفتن یا اثرقائل‌شدن برای موجودات موهوم است، و اگر اعتقاد داشته باشید که افرادی که از دنیا رفتند (هر کسی که باشد، امام یا پیغمبر باشد) هیچ اثری در این دنیا نمی‌گذارند، آن‌وقت بالای قبر رفتن و با او راز و نیازکردن و چیزی از او خواستن شباهت زیادی با رفتارهای شرک‌آمیزی دارد که وجود داشته است؛ یعنی من به فضای خالی‌ای بروم و موجودی که اثربخشی‌اش موهومی است را صدا کنم.

0 دیدگاه

بقره ۵: مفهوم اسلام در سوره بقره

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره بقره، جلسه‌ی ۵، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه تربیت مدرس، انجمن اسلامی دانشجویان پیشرو، رمضان ۱۴۴۰، ۱۳۹۸/۲/۲۹

۱- فضای متفاوت سوره بقره نسبت به سوره‌های دیگر

من خیلی نمی‌خواهم خلاصۀ جلسات قبل را بگویم، حداکثر همان جلسۀ قبل سعی کردم نشان دهم که یک لایۀ عمیق‌تر، روانشناختی‌تر در این سوره موجود است، آن هم اینکه روانشناسی «يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ»، کسانی که مخاطب این خطاب‌های «يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ» هستند، همان «فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ» هستند. برای آن هم شواهد مفهومی و معنایی و متنی وجود دارد و این نشان می‌دهد که در این خطاب‌ها دلیل تاریخی وجود ندارد که آن افراد را قانع کند که شما عهد  را زیرپا گذاشتید؛ بلکه یک چیز عمیق‌تری در آن هست و آن هم اینکه دربارۀ این تیپ افراد از نظر روانشناختی صحبت می‌کند که در هر جامعۀ دینی قطعاً خواهند بود.

0 دیدگاه

بقره ۴: ماجرای ذبح گاو: شریعت و انحراف

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره بقره، جلسه‌ی ۴، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه تربیت مدرس، انجمن اسلامی دانشجویان پیشرو، رمضان ۱۴۴۰، ۱۳۹۸/۲/۲۸

۱- ترسیمی روان‌شناختی از صنوف انسان‌ها در مواجهه با دین

تقسیم‌بندی ابتدای سورۀ بقره روان‌شناسانه است و نکاتی دربارۀ شناخت انسان بیان می‌کند. در این تقسیم‌بندی، ما مؤمنین را می‌بینیم که حقایقی را می‌بینند، کافران را می‌بینیم که این حقایق را انکار می‌کنند و انسان‌هایی را می‌بینیم که انگار با وجود اینکه می‌دانند این حقایق وجود دارند، ارتباط شهودی با آن برقرار نمی‌کنند. به وجود آمدن انسان‌های «فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» (بقره/۱۰)، بیماری جامعۀ دینی است؛ مضامین دینی از کودکی در ذهن این افراد کپی می‌شود، اما وقتی بزرگ می‌شوند اکثراً به حدی نمی‌رسند که ایمان واقعی پیدا کنند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۳: تفاوت دفاع عقلانی در گذشته و حال

بسم الله الرحمن الرحیم

درسگفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۳، دکتر توسرکانی، دانشگاه تهران، ۱۳۹۴

این سومین جلسه است که من همچنان درباره‌ی طرح کلّی دفاع عقلانی از دین صحبت می‌کنم و به شدّت هم اصرار دارم که این بحث‌های اوّلیه مهم است و ان شاء الله در ادامه‌ی جلسات به اهمّیت آن پی خواهیم برد. ابتدا با ذکر مثالی یک جمع‌بندی از موضوعات ذکر شده ارائه می‌دهم و سعی می‌کنم اهمّیت و معنای دفاع عقلانی از دین را روشن کنم.

۱- مقدمه

فرض کنید قرار است یک مسابقه‌ی وزنه‌برداری برگزار شود و من یک وزنه‌برداری هستم که می‌توانم رکوردهای یک‌ضرب و دوضرب را به راحتی شکست بدهم.

0 دیدگاه
بستن منو