اگر بخواهیم یک قدم جلو برویم در قسمت اول یعنی از ابتدای سوره که گفتیم از آیه اول تا آیه 47 قبل از این آیه که میگوید «وَلَقَدْ آتَیْنَا مُوسَى وَهَارُونَ الْفُرْقَانَ» قبل از آیه 48، این یک قطعه بزرگ است که اسم آن را میتوانیم مقدمه بگذاریم که نصف سوره اینجا است بعد داستان انبیاء میآید بعد یک موخره است.
اجازه بدهید من بخوانم در اینجا و در ادامه این داستان با سه صحنه مواجه هستیم، صحنه یادآوری تولد، صحنه مواجه با فرعون در دربار که یک مقدار حالت استدلال کلامی پیدا میکند و نهایتاً مواجه با سحره فرعون که لااقل احساس من این است که نسبت به صحنه وحی و گوساله سامری این قسمتها سادهتر هستند. قطعاً نکات جالبی در آن است و میشود بعضی از جاها را مخصوصاً قسمت تولد را مفصل درباره آن بحث کرد، منتها تصمیم این است با توجه به هدفی که داریم در مرور کلی سوره خیلی وارد جزئیات این قسمتها نشویم.
جلسۀ گذشته تا انتهای داستان موسی و فرعون را خواندیم. با این عبارت « فَأَخَذْنَاهُ وَجُنُودَهُ فَنَبَذْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظَّالِمِينَ» (القصص:۴۰) دیگر داستان تمام شده، فرعون و لشکریانش از بین رفتند. در ادامه دو سه تا آیه دیگر هست که آنها را هم خواندیم تا سر این آیه که میگوید «وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِيِّ» (القصص:۴۴). چند تا نکته کوچک اضافه کنم.
بسم الله الرحمن الرحیم درسگفتارهای سوره هود، جلسهی ۳، دکتر روزبه توسرکانی، ۱۳۹۲در این جلسه میخواهیم ادامه بخش مقدمهی سوره را بخوانیم؛ یعنی از اول تا سر داستان حضرت نوح…
عنوان این سخنرانی را چیزی گذاشتم شبیه عنوانی که مقاله معروف هیوم دارد. قبل از اینکه شروع کنم میخواهم در مورد اینکه من اینجا چه کار می کنم و چگونه شد که مقاله ای در زمینه معجزه در دیدگاه فلسفه تحلیلی با ایده های اسلامی نوشتم توضیحی بدهم. میخواهم توضیح بدهم که این چه ربطی به من دارد، مطمئناً به کار حرفه¬ای من که ریاضیات است ربطی ندارد. هرچند برهان هیوم چون احتمالات و اینفورمیشن تئوری (information theory) است به تخصص من ربط دارد ولی بحث فلسفی آن قطعاً مربوط به من نیست.
اگر سخنرانیهای گذشته من را گوش داده باشید, یک جلساتی در یک سال و نیم قبل داشتیم، نزدیک ماه رمضان تحت عنوان معجزه چیست. سه سخنرانی است درباره دیدگاه قرآن درمورد معجزه و تعریف قرآن از اینکه معجزه چیست. در آن جلسه اشاره کردم که ماجرای سخنرانیها این است دعوتی از من شده برای مقالهای تحت عنوان دیدگاه قرآنی نسبت به معجزه, برای کتابی که قرار است دانشگاه بیرمنگان چاپ کند که عنوان آن "فلسفه تحلیلی اسلامی" است که یک بخشی از آن را درباره دیدگاه اسلامی بنویسم.
این جلسه ی آخر از سری جلسات «معجزه چیست» است. جلسه ی اول یک طرح کلی گفته شد. اینکه اگر بخواهیم از دیدگاه اسلامی در مورد یک مبحث فلسفی صحبت کنیم، چکار میتوانیم بکنیم؟ واقعیت این است که این میتواند معانی مختلفی داشته باشد و همانطور که گفته شد همگی محترم هستند. به عنوان مثال بررسی دیدگاههای مسلمانان یا بررسیکردن تاریخ تحولات یک موضوع در فلسفه یا کلام اسلامی هر دو می توانند با چنین عنوانی سازگار باشند.
این جلسه، امیدوارم جلسۀ عادی و معمولی باشد به این معنا که یک بحث قرآنی دربارۀ مفهوم آیه میخواهیم داشته باشیم. من بارها فکر میکنم در جلسات قبلی به این اشاره کردم که آیه واژۀ بسیار مهمی است. بحثکردن در مورد آن پیچیده است و ساده نیست.
این اولین جلسۀ اولین سری مباحثی است که در ماه رمضان مطرح میکنم. یک توضیح مختصری میدهم که ماجرا چیست. عنوان جلسات «معجزه چیست» است. در واقع ماجرایی پشت این سه جلسهای است که در این هفته قرار است برگزار شود که من اول این ماجرا را میگویم و بعد مقدمهای برای بحثهای اصلی میگویم.
آخر جلسۀ قبل بحثهایی در مورد شبهه و این چیزها شد. در عین حال من فکر میکنم چون فصاحت و بلاغت معمولاً معروفترین چیزی است که برای اثبات اعجاز قرآن به آن استناد میکنند، شاید قدیمیترین چیزی است که به عنوان اینکه این کتاب، کتاب بشری نیست و اینها از آن استفاده میکنند، فکر میکنم بد نیست در مورد معجزه و شبهه و اینها در مجموع حرفهایی بزنم که جنبۀ مقدمه دارد.