جلسه ۲۵: فصاحت و بلاغت قرآن – داستان موسی و خضر

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای مقدمه‌ای بر فهم قرآن، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، جلسه‌ی ۲۵، سال ۱۳۸۲

۱- مرور جلسه قبل

در قرآن فرم کلام، مثلاً تند بودن یا کند بودن ریتم با محتوی سنخیت دارد. در اینجا منظور ریتم عروضی، بلند یا کوتاه بودن هجاهاست. به روش‌های مختلفی می‌توان در جمله ریتم ایجاد کرد مثلاً با کاربرد حروف، این که حروف با هم متناسب باشند یا نباشند و بتوانند با هم خوب هم‌نشین شوند یا نه. مثال‌های خیلی زیادی زده شد که ریتم‌ها حساب شده و مرتبط با محتواست؛ اما با مثال این مطلب برای تمام قرآن اثبات نمی‌شود.

0 دیدگاه

نور ۱: نگاه کلی به بخش اول و دوم سوره

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۱، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

دربارۀ سورۀ نور بحث می‌کنیم. تعداد جلسات بستگی دارد به اینکه چقدر و با چه دقتی می‌خواهیم بحث بکنیم و دست خودمان است. ابتدا یک بار به‌صورت سطحی و یک بار به‌صورت عمیق‌تر از اول تا آخر سوره را توضیح می‌دهم.

نمی‌خواهم به‌معنای متعارف تفسیر، تفسیر سورۀ نور را بگویم؛ یعنی این‌طوری که در تفاسیر دربارۀ ادبیات یک آیه، آیه‌به‌آیه صحبت می‌کنند که به‌طور دقیق منظور فلان آیه چیست، ضمایر به کجا برمی‌گردد و… نمی‌خواهم بحث کنم. معمولاً همۀ کتاب‌های تفسیری یک بخش نسبتاً بزرگی را به بحث‌های ادبیات و صرف و نحو اختصاص داده‌اند؛ اما من معمولاً این کار را نمی‌کنم.

0 دیدگاه

یس۲: ادامه بررسی آیات

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره یس، جلسه‌ی ۲، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، ۱۳۹۵

۱- نگاهی به جلسۀ قبل

ابتدا نکاتی را که از جلسۀ قبل مانده می‌گویم. در جلسۀ قبل دو بخش را تا آیۀ ۲۹ و ۳۰ خواندیم: بخش اول سوره، مقدمه بود و بخش دوم، داستان مرسلینی را خواندیم که برای تبلیغ به شهری رفتند، شهری که برای ما مجهول است. نکاتی مربوط به سؤال‌های آخر جلسه است. خوب است اشاره‌ای به آن‌ها بکنم:

آیۀ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَا أُنْذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ (۶) را یکی از حضار این‌گونه ترجمه کرده بود: «برای اینکه قومی را که [تا حالا] پدرانشان انذار نشده‌اند، انذار کند، پس از غافلان هستند.»

0 دیدگاه

یس ۱: سوره‌ای برای غفلت زدایی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره یس، جلسه‌ی ۱، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، ۱۳۹۵

جلسه اول تفسیر سوره یاسین است، پس از چند هفته‌ای که تعطیلی ناخواسته داشتیم، امیدوارم که در همین ماه رمضان تفسیر این سوره را تمام کنیم. قبلاً من توضیح دادم که قرار بر این بود که تفسیر سی سوره اول قرآن را تمام کنیم سپس کار را ادامه دهیم، استثنائا این سوره را که سوره درخواستی دوستان بوده است را من قبول کردم تا بعد از تفسیر سوره ابراهیم درباره این سوره صحبت کنیم. سورۀ یس به همراه سوره انعام یکی از معروف‌ترین سوره‌های قرآن در ایران است، ولی در ایران جلسات ختم انعام برگزار می‌کنند.

0 دیدگاه

جلسه ۲۴: ریتم در نقل داستان، خواص حروف و لغات

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای مقدمه‌ای بر فهم قرآن، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه صنعتی شریف، جلسه‌ی ۲۴، سال ۱۳۸۲

۱- والد، کودک و بالغ

جلسۀ قبل یک نفر سؤال کرد در مورد اینکه در تاریخ هنر یک حرکتی از سمت والد به سمت کودک وجود دارد و این‌ها، یک نفر گفت شما هر چه می‌شود می‌چسبانید به والد. من می‌خواهم یک نکته‌ای در مورد این بگویم. واقعاً احساس کردم که این سؤال حالا ممکن است اگر ابهامی در ذهن دیگران هست، برطرف بشود. در تئوری چیزهای روانی را به سه چیز تقسیم کردید: والد، کودک و بالغ. این شبیه آن تقسیم‌بندی عقل و نفس است.

0 دیدگاه
بستن منو