دفاع عقلانی ۴۹: احکام (۵) خطرات و علت نیاز به وجود شریعت، پارادایم کنونی فقه و نقد و بررسی آن

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۹، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۱۰/۲۰

۱- تحلیل روانشناختی از دین‌گریزی مرتبط با وقایع اخیر

با مقدمه‌ای این جلسه را شروع می‌کنم که مستقیماً به بحث‌های ما ربط ندارد، به وقایع اخیر کشور ربط دارد. بحث سیاسی نیست ولی متأسفانه در چند ماه اخیر بیش از هر زمانی شنیدم و مثلاْ کسانی با من در مورد یک فرد دیگر صحبت کردند یا افرادی مستقیم به من گفتند که انگار این وقایع، این بی‌عدالتی که انجام می‌شود و رفتارهای نادرستی که می‌بینند روی عقاید دینی آنها تأثیر گذاشته است. مثلاً به طور شگفت‌انگیزی شنیدم که فلانی نماز نمی‌خواند و باور کردنی نبود، آدم خیلی اهل مطالعه‌ای نبود ولی شخصیت و تیپ و سن و سالش طوری بود که انتظار نداشتم تحت تأثیر وقایع روزمره نماز خود را نخواند.

0 دیدگاه

دفاع عقلانی ۴۷: احکام (۳) اجتهاد و جهد، عقل و وحی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای دفاع عقلانی از دین، جلسه‌ی ۴۷، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه خاتم، ۱۴۰۱/۸/۱۷

۱- مقدمه و لزوم تعیین ضوابط بحث

سومین جلسه بحث درباره شبهات احکام است. میل دارم بازهم تأکید کنم که هیچ عجله­ای برای وارد شدن به بحث در مورد احکام خاص ندارم. فکر نمی‏کنم موضوع در چند جلسه کوتاه تمام شود. فکر کنید که قرار است ۵۰-۶۰ جلسه بحث شود. چیزی که مهم است اول باید ضوابط منطقی بحث روشن شده باشد، باید بدانیم از چه چیزی می‏خواهیم دفاع کنیم، فکر می‏کنم در مورد احکام این خیلی مسئله مجهولی است؛ یعنی حتی اگر ما خودمان را محدود کنیم به احکامی که در قرآن آمده, باز هم بحث در مورد اینکه از چه چیزی می‏خواهیم دفاع کنیم باقی است.

0 دیدگاه

نور ۲۰: ادامه مبحث برده‌داری، بحثی کلی دربارۀ احکام فقهی

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نور، جلسه‌ی ۲۰، دکتر روزبه توسرکانی، دانشگاه شریف، سال ۱۳۸۵

به علت نویز زیاد در فایل صوتی این جلسه، قسمت های نامشخص با * مشخص شده است.

۱- مرور جلسۀ قبل

جلسۀ قبل دربارۀ برده‌داری بحث کردیم. سؤال خیلی خوبی پرسیدند: اگر قبول کنیم که از نظر اسلام، برده‌گیری فقط بر اثر جنگِ مشروع مجاز است (نه جنگی که با هدف برده‌گیری باشد) و چنانچه قبول کنیم که مکاتبه هم اگر نه واجب، دست‌کم توصیه‌شده است، در آن صورت هر زمان که برده مکاتبه کند، صاحبش باید درخواست او را بپذیرد؟

تأکید من بر این بود که اگر برده‌ای می‌تواند شغلی داشته باشد و زندگی خود را اداره کند، صاحب او درخواست مکاتبه را بپذیرد.

0 دیدگاه

نحل ۱۱: فقه، حکم خوردنی‌ها، نسخ، مهاجرت

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نحل، جلسه‌ی ۱۱، دکتر روزبه توسرکانی، مجتمع فناوری دانشگاه الزهرا، رمضان ۱۴۴۳، ۱۴۰۱/۴/۱۴

قرار بود این جلسۀ آخر سورۀ نحل باشد و مثل همان جلسه‌های معمولی که دربارۀ یک سوره یکی دو جلسه صحبت می‌کردیم دیگر قطعه به قطعه قرار است جلو برویم، چیز زیادی هم به پایان سوره نمانده است. مثلاً شاید حدود سه صفحه هست، در مورد خیلی از نکات آن هم قبلاً بحث کرده‌ایم و من اصلاً نگرانی که وقت کم بیاوریم ندارم و فکر می‌کنم راحت می‌توان تا پایان آن گفت، خیلی چیزها قبلاً گفته شده است.

۱- فقه

بگذارید دوتا نکته دربارۀ این بحثی که دربارۀ فقه جلسۀ قبل انجام شد بگویم، به مناسبت این آیات بسیار جالب این قطعۀ «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ» و اینکه اصلاً طرح درس فقه این شکلی خوب است یا بد است.

0 دیدگاه

نحل ۱۰: امت واحده، فقه و استنباط احکام

بسم الله الرحمن الرحیم

درس‌گفتارهای سوره نحل، جلسه‌ی ۱۰، دکتر روزبه توسرکانی، مجتمع فناوری دانشگاه الزهرا، رمضان ۱۴۴۳، ۱۴۰۱/۴/۷

۱- فضای کلی سوره، مقدمه‌ای بر سوره بقره، آینده نگری سوره به مثابه معجزه

جلسۀ دهم هست. من خیلی‌ مختصر می‌خواهم تا اینجا که رسیدیم را مروری بکنم برای اینکه شباهتی بین ادامة این بخش با بخش‌‌های قبل هست. اگر خاطرتان باشد فضای کلی سوره این است که اعلام می‌شود این عذاب است؛ این «أَتَى أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ» به نظر من هیچ شکی وجود ندارد که اشاره به این است که امری که آمده امر به مجازات و نابود شدن است، همانجوری که در مورد اقوام پیشین بوده و گفته می‌شده که امر خداوند می‌آید یعنی امر به اینکه اینها شکست می‌خورند و نابود می‌شوند.

0 دیدگاه
بستن منو