در جلسه قبل تا سر داستان صالح خواندیم؛ یعنی دو داستان اول از پنج داستان اول را خواندیم. امیدوارم امروز بتوانیم در مورد این سه داستان صالح، لوط، شعیب به‌صورت مختصر و مفید صحبت کنم تا این بحث قسمت داستان‌ها را تمام کنیم و حداکثر یک جلسه هم تا قسمت‌های آخر را که جمع‌بندی داستان‌ها است را بیان کنیم.
جلسهٔ گذشته بیشتر به این گذشت که داستان نوح و داستان اول از پنج داستان سورهٔ هود را خواندیم. من روی یکی دو نکته تأکید داشتم که می‌خواهم دوباره یادآوری کنم. نکتهٔ اول این جملهٔ معترضهٔ «أَمْ یقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ إِنِ افْتَرَیتُهُ فَعَلَی إِجْرَامِی وَأَنَا بَرِیءٌ مِمَّا تُجْرِمُونَ» (هود/۳۵) بود که ادامهٔ آیهٔ «أَمْ یقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَیاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کنْتُمْ صَادِقِینَ» (هود/۱۳) است.
این جلسه، جلسهٔ چهارم سورهٔ هود است. من ابتدا اشاراتی به بعضی از حرف‌هایی که در جلسات قبل گفتم می‌کنم. ولی محور اصلی جلسهٔ امروز، صحبت در مورد داستان‌های سوره است، آن بخش اصلی و تقریباً عمدهٔ سوره که داستان پنج پیامبر ذکر می‌شود. قبلاً بیشتر در مورد مقدمه صحبت کردیم و کمی هم در مورد مؤخره و من حالا یک اشاره‌ای به یکی دو مرود بحثی که قبلاً کردم می‌کنم ولی عمدهٔ بحث همان صحبت کردن در مورد محتوای داستان‌هایی است که در این سوره نقل می‌شود.
این جلسهٔ هفتم و جلسهٔ آخر است، در واقع روش ما این بود که یک بار بدون اینکه داستان آل‌عمران را (که بعد از مقدمه سوره آمده) بخوانیم، سوره را تا آخر مرور کردیم: ساختار کلی و فضای سوره، ارتباطش با سورهٔ بقره (چه در ظاهر و نیز در یک لایهٔ کمی عمیق‌تر) را توضیح دادم و در عین حال مدام می‌گفتم که برمی‌گردیم و این داستانِ (آل‌عمران) را کمی دقیق‌تر می‌خوانیم.
ابتدا با یک مقدمه شروع می‌کنیم که مسیری که جلسات قبل طی کردیم را مرور کنیم. پس از آن صفحات باقیماندهٔ انتهای سوره را مرور می‌کنیم تا ان‌شاءالله جلسه آینده به متن اصلی داستان برگردیم. جلسهٔ قبل روی موضوع دوم سوره که مواجههٔ امت جدید با «الَّذینَ کَفَروا» هست تأکید کردم که در مقدمه سوره به آنها اشاره شده است.
رسیده‌ایم به شروع بخش دوم سوره؛ بخش دوم که می‌گویم منظورم موضوع دوم سوره است، جایی که مواجهۀ امت جدید با خارج از فضای ایمانی، خارج از بحث‌های دینی، با افرادی که مشرک هستند، دشمنی دارند و علناً قصد نابودی امت جدید را دارند؛ برای این که با این دعوت هماهنگ نیستند، مسجدالحرام در اشغالشان است، مؤمنین باید در مسجدالحرام مستقر باشند، قبلۀ امت جدید آنجا است و یک جور عزم بازگشت و حج و اینها است.
بسم الله الرحمن الرحیم درس‌گفتارهای سوره هود، جلسه‌ی ۳، دکتر روزبه توسرکانی، ۱۳۹۲در این جلسه می‌خواهیم ادامه بخش مقدمه‌ی سوره را بخوانیم؛ یعنی از اول تا سر داستان حضرت نوح…
جلسۀ چهارم بحث دربارۀ آل‌عمران است. ابتدا لازم است نکاتی را در مورد بحث‌هایی که در گروه انجام شد بگویم چون کاملاً مربوط به محتوای خود سوره می‌شود.
حقیقتاً شاید جایی در قرآن به اندازۀ همین آیه‌های سورۀ آل‌عمران، بخش محاجه با اهل کتاب و اینها، این حالت را نداشته باشد که تفاوت بین آن چیزی که قرار بود اسلام باشد با آن چیزی که نهایتاً به آن تبدیل شد این‌قدر روشن اینجا بیان شده است، که ما قرار بود دینی باشیم که تمام ادیان دیگر را هم می‌پذیریم.
همیشه مایلم که جدا از موضوع مورد بحث، دربارۀ روش کار و نحوه فکرکردن صحبت کنم. در این مورد خاص (سوره آل‌عمران) منظورم بود که ما سورۀ بقره را خوانده‌ایم و فهمیده‌ایم که محتوای آن اینست که امتی (اهل کتاب و بت پرستان) وجود داشته و اکنون امت جدیدی آمده که قرار است شریعت جدیدی داشته باشند و جامعه‌ای بر اساس این عهد جدید تشکیل شده است. انتظار ما این است که در ادامه چه ببینیم؟